Về trình độ chuyên môn, nghề nghiệp của công nhân lao động

Phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập kinh tế

quốc tế, cạnh tranh trong và ngoài nước ngày càng gay gắt đòi hỏi các cơ sở sản xuất

kinh doanh phải chú trọng áp dụng tiến bộ khoa học công nghệ mới vào sản xuất,

 

điều này đòi hỏi đội ngũ công nhân phải có tay nghề thành thạo, học vấn cao, chuyên

môn sâu. Mặt khác yêu cầu cạnh tranh trong kinh tế thị trường và hội nhập kinh tế quốc tế tạo sự năng động, tháo vát, sáng kiến, sáng tạo của công nhân.

Có 3, 6% công nhân lao đ ộn g có trình độ đại học; 7, 9% công nhân lao độn g có

trình độ cao đẳng; 20,4% công nhân có trình độ trung cấp; 6,1% công nhân có trình

độ sơ cấp; 18,2% công nhân được đào tạo ngắn hạn trong doanh nghiệp và 43,9%

công nhân chưa qua đào tạo nghề trước khi vào doanh nghiệp làm việc. Qua kết quả

Biểu đồ 2.2, cho thấy công nhân lao động KCN có trình độ chuyên môn thấp hơn so với điều tra của Tổng Liên đoàn vào tháng 5/2009 như; 32,7% công nhân lao động

được đào tạo qua các trường cao đẳng, đại học; 21,6% công nhân được doanh nghiệp

nhận vào làm rồi đào tạo; 17,1% vừa làm, vừa học tại doanh nghiệp; 7,7% công nhân

được đào tạo qua các trung tâm dậy nghề của tư nhân; 5,7% công nhân được đào tạo

qua các trung tâm của các đoàn thể, đặc biệt có 11% công nhân chưa được đào tạo nghề

Qua kết quả so sánh cho thấy, quy mô điều tra đề tài chỉ ở hai KCN, tính chất công việc giản đơn nên không đòi hỏi công nhân lao động có trình độ cao, mà chủ yếu doanh nghiệp tự đào tạo.

 

Qua kết quả điều tra Bảng 2.1 cho thấy, công nhân lao động chưa qua đào tạo

có thu nhập dưới 1 triệu đồng/tháng chiếm tỷ lệ 50%, công nhân lao động được đào tạo ngắn hạn và có trình độ trung cấp thu nhập dưới 1 triệu đồng/tháng chiếm tỷ lệ

25%; khi xét công nhân có thu nhập trên 3 triệu đồng/tháng thì công nhân có trình độ

đại học chiếm tỷ lệ cao nhất là 47,1%, công nhân có trình độ cao đẳng là 35,3%,

công nhân có trình độ trung cấp là 5,9% và đặc biệt có 11,8% công nhân chưa qua

đào tạo có thu nhập trên 3 triệu đồng/tháng. Như vậy, công nhân lao động trong

KCN có trình độ càng cao thì thu nhập càng cao.

Có một nghịch lý là hầu hết công nhân lao động KCN không muốn trở thành thợ lành nghề trong các doanh nghiệp, theo họ, dù có làm tốt công việc, bỏ ra nhiều công

 

sức nhưng mức lương vẫn quá thấp, chỉ đủ để thắt lưng buộc bụng chi tiêu. Nhiều công

nhân lao động chọn giải pháp vừa làm vừa học nghề để lấy ngắn nuôi dài, hy vọng sẽ tìm được công việc ổn định hơn.

Một ý kiến công nhân làm việc KCN Thăng Long, ở trọ thôn Bầu: Hầu hết chị em

cùng xóm trọ với em đều đi học kế toán tổng hợp hoặc hành chính, văn phòng ở Trường

Trung cấp Kinh tế kỹ thuật Bắc Thăng Long. Trường có lớp ca, lớp kíp (dành riêng cho

những người làm ca, kíp ở các KCN) nên thời gian học khá thuận lợi (Nữ 24 tuổi, quê

Tiền Hải, Thái Bình).

Nhiều bạn trẻ tâm sự: “Thà chết đói, về quê ăn bám bố mẹ còn hơn đi làm tiếp viên nhà hàng, karaoke, bia “ôm”, gội đầu “thư giãn”… cho dù thu nhập một ngày

bằng lương công nhân cả tháng”(Nhóm lao động, xã Kim Chung, Đông Anh, Hà Nội).

Đây là cơ hội để công nhân lao động nâng cao trình độ, hiểu biết hơn và tự bảo vệ

quyền lợi của bản thân, nhưng dù có lương thấp không đủ sống công nhân lao động

cũng không vướng vào các tệ nạn xã hội. Chúng tôi đánh giá rất cao những phẩm chất,

suy nghĩ và hành động rất hướng thiện của hầu hết công nhân lao động trong KCN, hầu

hết các thành phần mua bán dâm sống trà trộn vào công nhân làm xấu đi hình ảnh công nhân ở trọ.

Như vậy, có một tỷ lệ lớn công nhân lao động trẻ chưa được qua đào tạo nghề tại

các trường, lớp cơ sở đào tạo nghề, số này phần lớn là những lao động nông thôn và học

sinh mới tốt nghiệp phổ thông được các doanh nghiệp tuyển dụng vào làm các công việc

mang tính đơn giản, thời vụ… Vì vậy, cần các cấp các ngành vào cuộc để xây dựng và

phát triển giai cấp công nhân trong những năm tới là phải tăng cường đầu tư cho công

tác đào tạo, đào tạo lại, bồi dưỡng nâng cao trình độ học vấn, trình độ chuyên môn, tay nghề cho công nhân lao động, nhất là trong các khu công nghiệp, khu chế xuất hiện nay.