Những ưu điểm và hạn chế về vấn đề nhà ở của công nhân

Trong quá trình hình thành và đạt được những phát triển nhất định, giải quyết vấn đề nhà ở cho công nhân có những ưu điểm và hạn chế đang đặt ra.

Nhà ở do dân tự xây, do doanh nghiệp KCN, do công ty kinh doanh nhà ở và các tổ chức là ba loại nhà chính đáp ứng nhu cầu của công nhân hiện nay. Nhà ở cho đối tượng lao động này được nhiều thành phần xã hội tham gia đầu tư, xây dựng nhưng số lượng hiện nay thì chỉ như “muối bỏ bể” so với nhu cầu ngày càng tăng cao của công nhân.

Ở một số tỉnh, thành như Bình Dương, Hồ Chí Minh, Đồng Nai, nhà ở cho công nhân KCN đều được chính quyền địa phương và các doanh nghiệp KCN quan tâm nên hai loại nhà do các tổ chức này xây dựng đều được đảm bảo về chất lượng để thoả mãn những nhu cầu cơ bản của người lao động. Tuy nhiên, 90% công nhân hiện nay đang sống ở những nhà cho thuê do dân xây dựng nên tình trạng chung là chất lượng nhà ở rất yếu kém cả hình thức lẫn cơ sở hạ tầng cơ bản.

Thực tế về nhà ở cho công nhân phản ánh tình trạng cung không cõng nổi cầu làm cho giá thuê nhà cao hơn giá trị thực tế của nó. Ngoài ra, giá cả ngày càng tăng, giá cho thuê nhà cũng tăng theo, trong khi đó lương của người công nhân thì vẫn giữ nguyên hoặc rất chậm thay đổi. Chính vì vậy, dành một phần tiền để lo “an cư” luôn là một gánh nặng, một nỗi lo đối với lao động ngoại tỉnh.

Sự phân bố nhà ở cho công nhân các KCN cũng lộn xộn, tự phát, khó quản lý như loại nhà do “dân lập” cho công nhân thuê vì đại đa số người công nhân lao động ngoại tỉnh đều ở loại nhà đó. Địa điểm lý tưởng theo nguyện vọng người lao động, đối với công nhân hầu hết là “không tưởng”, chỉ có một tỉ lệ rất nhỏ những người may mắn mới được thực sự “an cư” tại đó. Về khả năng tiếp cận, sự đồng bộ của cơ sở hạ tầng còn yếu kém là tình trạng chung của nhà ở cho công nhân.

Đầu tư chăm lo cho đời sống công nhân chính là tái đầu tư sản xuất, phục vụ nhân tố con người, không chỉ đời sống vật chất mà cả tinh thần cũng cần được cải thiện. Hiện nay, họ phải chịu thiệt thòi lớn về đời sống văn hoá tinh thần.